Саарал хавчуурга: Бидний хүнсний аюулгүй байдалд хэрхэн нөлөөлж байна?

Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсад хүнсний аюулгүй байдал, хүнсний бүтээгдэхүүний чанар зүйлийн тухай яриа төрөл бүрийн өнцгөөс өрнөх болсон. Тухайлбал, саарал хавчуурга (Грей плесень) зэрэг микроорганизмын нөлөөлөл нь хүнсний бүтээгдэхүүнд ноцтой хор хохирол үзүүлж болзошгүй. Энэ нийтлэлээр саарал хавчуурганы талаархи ойлголт, Монголд хэрхэн тархаж байгаа, мөн бидний хүнсний аюулгүй байдлыг хэрхэн хамгаалах талаар санал бодлоо хуваалцах болно.

Саарал хавчуурга гэж юу вэ?

Саарал хавчуурга (Botrytis cinerea) нь ихэвчлэн жимс, ногоо, үр тариа зэрэг хүнсний бүтээгдэхүүнд үүсдэг мөөгөнцөр юм. Энэ мөөгөнцөр нь хагарал, ялзрал үүсгэгчийн үүргийн үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд органик хүнсний бүтээгдэхүүний чанарт ихээхэн нөлөөлдөг.

Монголд саарал хавчуургын тархалт

Монгол Улсад саарал хавчуурганы асуудал эрсдэлийг ихэсгэж байна. Тухайлбал, 2022 онд зарим аймгуудад жимс, ногоо, үр тарианд саарал хавчуурга илэрч, бүтээгдэхүүний 30-50% хохирол амссан тохиолдол олон удаа гарсан. Энэ нь газар тариалантай холбогдсон олон айл, бизнесийн хүндрэлийг бий болгож байна.

Тухайлбал, Улаанбаатар хотод жимсний худалдаа эрхэлдэг “Жаргалант” дэлгүүрийн нэгэн эрхлэгч өөрийнхөө бүтээгдэхүүнд саарал хавчуургыг тусгай химийн бодис хэрэглэж арилгах оролдлого хийсэн ч, эцсийн бүтээгдэхүүний чанар муудсаны улмаас худалдан авах эрэлт ихээхэн буурсан.

Саарал хавчуургын эрсдэлээс хэрхэн сэргийлэх вэ?

Саарал хавчуургаас сэргийлэхийн тулд дараах аргуудыг хэрэгжүүлэх нь зүйтэй:

1. Чанартай бүтээгдэхүүн сонгох: Худалдаж буй хүнсний бүтээгдэхүүний чанарыг шалгах. Амьдралын мөчлөгийн туршид малын болон хүнсний чанарыг ажиглах.

2. Савлагааны технологи: Пакет, савлагааны дизайн, хадгалах нөхцлийг сайжруулж, саарал хавчуургын үүсэлтээс сэргийлэх.

3. Механик шийдлүүд: Хүнсний бүтээгдэхүүнийг боловсруулах, хадгалахад шаардагдах өнөөдрийн дэвшилтэт технологи ашиглах. Жишээлбэл, Pengkai Machinery зэрэг компаниудын тоног төхөөрөмжийг ашиглан савлах, хадгалах үйл явцын чанарыг сайжруулах.

Тусгай тохиолдол: Увс аймгийн жимсний ферм

Увс аймгийн Хяргас суманд оршин суудаг нэгэн фермер бүлгийн жимсний фермд саарал хавчуурга харагдаагүй. Тэд 2019 оноос эхлэн дэвшилтэт технологи, тухайлбал Pengkai Machinery-ийн савлах тоног төхөөрөмжийг ашиглаж, бүтээгдэхүүнийхээ чанарыг сайжруулж чадсан. Нийслэл Улаанбаатар руу жимсээ нийлүүлж байгаа эдгээр фермерүүд одоо борлуулалтаа 30%-иар нэмэгдүүлсэн байна.

Хүндрэлийг даван туулах цогц стратеги

Саарал хавчуургын нөлөөлөл нь Монголын хүнсний аюулгүй байдлыг ноцтойгоор зэрлэг болгож байна. Иймд гишүүн улс бүрийн хувьд саарал хавчуургын тархалтыг мах, загас, жимс, ногоо, бичил фермерийн бизнесийг хамгаалах тал дээр анхаарах шаардлагатай.

Тиймээс, хүнсний аюулгүй байдлыг хангах, саарал хавчуургын эрсдэлээс сэргийлэхэд өндөр технологи, мэргэжлийн аргачлал, нутгийн иргэдийн мэдлэгийг хослуулж эдийн засгаа эрчимжүүлэх нь чухал юм.

Дүгнэлт

Саарал хавчуурга нь хүнсний аюулгүй байдлын асуудал, хөдөө аж ахуйн салбарын хүндрэлийг бий болгож байгаа хүндэтгэлтэй асуудал мөн. Биднійн хүнсний чанар, ирээдүй, эдийн засгийн тогтвортой байдлыг тогтоолгохын тулд одоогийн бүтээгдэхүүн технологи, мэдээллээр хангасан стратеги хэрэгтэй. Гэсэн хэдий ч, дэвшилтэт технологи, тухайлбал Pengkai Machinery-той хамтран ажиллах нь бидний зөрчилдөөнөөс илүү хариуцлагаас бүрдэнэ.

Эцэст нь, хүнсний аюулгүй байдал болон саарал хавчуурганы асуудалд анхаарал хандуулж, ирээдүйд илүү найдвартай хэрэглээг бүрдүүлэхэд хамтдаа зүтгэхийг уриалж байна!